EYVAH  KIZIM BÜYÜYOR…
“Nasıl da geçti zaman…” Diye düşünmeye başladığınızda;minik bebeğinizin kollarınızdan kayıp geçtiğini, çocuğunuzun davranışlarında ve bedenindeki değişikliklerini fark edersiniz.
Daha dün doğmuş gibi… Dünyaya geldiği günü hatırlarsınız; siz sancılı ağrılar içinde iken kucağınıza verilen bu ödül; anneliği tattığınız zamandır. En ağır ağrı kesicinin işe yaramadığı ilaçtan daha etkili olan hayatınızın devası bebeğiniz, kızınızdır. (oğlunuzdur) Tanımsız o ilk sevinci tüm annelerin bir dakikalık düşünüp, hatırlamasını istiyorum. O anı hatırlamak bile yaşam enerjinize güç katıyor, yaşama karşı direncinizi artırıyor, öyle değil mi?
İşte hayatınızdaki en büyük şansınız, bebeğinizin büyüdüğünü bir süre kabul etmeyebilirsiniz. Çünkü anne,hala bebeğini ilk günkü gibi minik kızı olarak görmeye alışmışken, birden kızının kendisini model alması, anneye ait giysileri giyme, annenin makyaj malzemelerini kullanma isteğini görünce;
Bebeğim büyüyor mu?,
Kızım büyürse, ne yaparım? (oğlum büyüyor mu?) Diye bir panik içine girer.
Çocuk ise daha oyuncakları ile oynarken gelişim döneminin ilk erinlik çağına girdiğini anlamadan; göğüs uçlarındaki sancı ile düğüm şeklindeki şişlikleri hissederek ağlamaya başlar…
“Anne ne oluyor bana?”
Dediği anda; annenin bilinçli olması bu evreyi biyolojik ve psikolojik yönden bu dönemin kolay ve sağlıklı geçişini sağlayacaktır. Gerçi her ne kadar bu konuda eğitim almış, ilgili kitapları okumuş olsanız da her anne bu paniği yaşar! Yaşadığınız şaşkınlıkta;anne,çocukluğunu anımsayıp,buna benzer ilk değişimleri vücudunda hissettiği zamanları hatırladığında;annesinin de aynı şaşkınlığını yaşayıp, vazgeçilmez bu dönemin kadınlığa adım atma vaktinin başladığını hatırlayacaktır.
Yaşadığınız bu tatlı şaşkınlığı çocuklarınıza hissettirmeden, çocuğunuza; bu konuda gerekli doğru bilgileri anlatıp,öğretmeniz çocuğunuzu rahatlatacaktır.İlk erinlik yaşı; 10 ila 12 yaş arasında,bazı çocuklarda,12-16 yaşları arasında başlar.Erken yaşlarda başlayabilen (10-12 yaş) çocuklardaki değişimler;gen faktörlerine,aile yapısına, sosyo ekonomik duruma,iklim koşullarına bağlı olarak değişebilir.
Bu nedenle 10 yaşına giren çocukların anneleri gereken bilgileri, seviyeye uygun olarak anlatmaya başlaması ile ergenliğin ilk belirtisini erken yaşayabilecek her çocuk ve annesi psikolojik olarak etkilenmemiş olur. Bu durumda aile içi huzurun dağılmamasını da sağlamış olurlar!
Ergenlik dönemine geçiş olan bu dönemin ilk belirtilerinde panik yerine mutluluk eylemlerinin yaşanması çocuğun ruh sağlığını olumlu yönde etkiler. Hatta aile bireylerinin bu döneme adım atan çocuğuna;
“Kutlarım,büyüyorsun artık !”
Demesi çocuğunuzun mutlu bir genç kızlık döneminde yaşamasını, dönemin olumsuz etkilerinden çok etkilenmeden geçmesine yardımcı olur.
Bu nedenle, Annelerin bu evrede neler yaşanıldığı, gelişim basamaklarının neler olduğunu bilmeleri gerekiyor. Bunun için:
Ergenlik çağında kızlarda ve erkeklerde çeşitli bedensel gelişmeler göze çarpar. Kız ve erkek çocukların beden yapısındaki gelişmeleri ayrı ayrı incelemek gerekir. Kızlarda omuzlar, yuvarlaklaşır, göğüs ve kalçalarda deri altına toplanan yağ miktarı artar. Göğüs ve kalçalar büyür, göğüs uçları olgunlaşır.
Kız ve erkeklerde buluğa girecekleri dönemden yaklaşık bir buçuk yıl önce cinsel içerikli değişiklikler başlar. Bunlar, kızlarda 10 yaşlarında, erkeklerde 11-12 yaşları civarında olmaktadır. Buluğ öncesi denen bu dönemde karşı cinsle ve cinsel sembollerle ilgilenme, daha kadınsı veya erkeksi tavırlar geliştirme gibi davranışlar gözlenebilir. Boyca büyümenin doruğuna çıkması ve buluğa erme, hemen aynı zamanda olduğundan, buluğ öncesi ergende iştah artışı görülür. Ergen adeta hızlı büyüme için gerekli olan protein ve enerjiyi depolamaktadır. Buluğdaki cinsel uyanışı ve diğer değişmeleri başlatan uyarının ne olduğu tam olarak bilinmemektedir. İnsan vücudunda adeta bir iç saat vardır. Ve gerekli olgunluk seviyesine geldiğinde bazı değişiklikleri başlatmak için alarm vermektedir. Ergenlikteki cinsel gelişme kız ve erkek çocuklarda aynı zamanda ve aynı hızda olmaz.
Cinsel gelişme iki türlü incelenir.
1. Esas cinsel Gelişmeler:
Buna birincil cinsel değişiklikler de denir. Üreme organlarındaki değişiklikleri içerir.
2.İlave Cinsel Gelişmeler:
İkincil cinsel gelişmeler de denir. Kız ve erkeklerde beden yapısındaki değişiklikler, sesteki değişmeler, sivilcelerin artması, bıyık ve sakal çıkması, vücuttaki kıllanma, ter bezlerinin çalışmasındaki artış. Gırtlakta kıkırdaklaşma, göğüslerde düğümcüklenme, cinsel rüyaların artması, ilave cinsel gelişmeler olarak görülür.

1-)Esas Cinsel Gelişmeler :

Kızlardaki esas cinsel Gelişmeler:  Kızlarda ergenliğe girerken görülen en önemli değişiklik adet kanamasıdır. İlk adet kanamasından yaklaşık yıl sonra yumurta üretimi başlar. Yaklaşık her 28 günlük dönemde yumurtalıklardan bir yumurtacık yumurtalık kanalına bırakılır. Döllenme olmadığı sürece kadın üreme organı içinde oluşan dokular vücuttan dışarı atılır. Bu olay adet kanaması şeklinde adlandırılır. Bu kanama dönemi ortalama olarak 6 gün devam edebilir. Kızlar bu sırada hassas ve sinirli olabilirler. Kızlar ilk adet kanamasından sonra bir süre düzensiz olarak kanama olurlar, bu aylar boyunca üreme yeteneği tam olarak kazanılmamıştır. Buna "ergen kısırlığı" denmektedir. İlk halinin genç kızlar için çok önemli, unutulmayacak bir değişiklik olduğu belirtilmektedir.
Cinsel Eğitim :
Gencin büyüme, olgunlaşma ve cinsel kimliğini kazanması sırasında, karşılaştığı sorunları giderme çabasına cinsel eğitim diyebiliriz. Bu eğitimin ana amacı, biyolojik ve cinsel gelişmeler konusunda gençleri bilgi sahibi yapmak ve bu alandaki gerginliklerinin azalmasını sağlamaktır

Ana-baba ve çocuklar arasında sevgi ve saygıya duyarlı bir ilişki olduğu oranda çocuklar sağlıklı yetişirler. Hayatın ilk yıllarından beri, her türlü sorununu anne ve babasıyla konuşabilen böyle yetiştirilen bireyin buluğ döneminde sorunları daha az olur. Çünkü kendilerine danışabileceği, güvenebileceği yetişkinlere sahiptir. Gerçekte bu eğitim aile içinde, ta çocukluğun ilk yıllarından başlayarak ergenliğin sonlarına kadar devam etmelidir. Çocuklar 3-4 yaşlarında kendi cinsiyetlerinin ne olduğunu belirler ve gene bu yaşlarda geçirdikleri sorgulama döneminde anne-babalarına, nereden geldiklerine ilişkin sorular yöneltirler. Anne-babanın bu tür sorulara doğru, çocuğun anlayabileceği dili kullanarak, örnekler vererek ve ihtiyacı oranında bilgi vermesi gerekir. Anne-babanın söyledikleri yanında davranışları da önemlidir. Çocuklar, anne ve babalarının birbirlerine olan davranışlarını gözleyerek farklı cinsiyetin rolleri hakkında bilgi sahibi olurlar. Bu nedenler, anne-babalar çocuklarına örnek olabilecek şekilde dengeli bir hayat sürdürmelidirler.

Buluğ çağına girmeden önce çocuklar, cinsel konulara artan bir merakla ilgi duyarlar ve kendi vücutlarındaki değişiklikleri dikkatle izlerler. Anne-baba, çocuğunun yaşına uygun olarak göstermesi gereken değişiklikleri gösterip göstermediğini incelemelidir. Ancak bu konudaki ilgisini belli etmek, sık sık soru sormak doğru değildir. Kız çocuğun annesi tarafından erkek çocuğun da babası tarafından daha cinsel gelişme belirtileri başlamadan bu devreye hazırlamaları şarttır. Öncelikle kız çocukların karşılaşacakları özel durumlar hakkında annesi tarafından aydınlatılması, gerekli sağlıklı ve temizlik kurallarının öğretilmesi çocukların olumlu ruh ve beden sağlığı gelişmeleri için gereklidir. Ülkemizdeki kızların cinsel değişikliklere yeterince hazırlanmadıkları bildirilmektedir. Gençlerin sağlıklı bir insan olarak yetişmeleri için, büyüme ve gelişme aşamasına karşılaşacakları fiziksel, duygusal ve sosyal değişikliklerin niteliği konusunda uyarılmaları ve bilgilendirilmeleri gerekir. Çok kısa denebilecek bir sürede vücutta ortaya çıkan bu büyüme ve farklılaşma sırasında gençler artan bir oranda kaygı ve sıkıntı duyabilirler.

Gençler, bütün bu değişikliklere uyum sağlama ihtiyacındadırlar. Vücudundaki biyolojik ve cinsel kaynaklı değişikliklere ne şekilde uyum sağlamak için ne şekilde davranması gerektiğini önceden öğrenmiş, bir genç kendi vücudundaki farklılaşmalara daha kolay alışıverir ve bundan doğacak sorunları da daha kolay çözebilir, yeni bedenine daha kolay alışabilir ve kendi cinsel kimliğini daha kolay kazanabilir. Böylelikle kendine güvenen ve yetişkinlerin yanında kendine daha kolay yer sağlayan bir birey olur.

Ergen, büyüme ve gelişme dönemindeki değişiklikler hakkındaki bilgileri, ailesinden, okuldan, bazı yayınlardan ve kendi arkadaşlarından alabilir. Toplumumuzda, anne ve babalar çocuklarına kendi gelişme ve değişimleri konusunda ya çok kısıtlı bilgi vermekte ya da değişimler, cinsel büyüme ve gelişmeyi de içerdiği için bu tür bilgiler yasak sayılıp hiç verilmemektedir.

Yetişkinlerin çocuklarıyla cinsel konularda konuşmaktaki tedirginlikleri ve bu konudaki yasakları çocukların sağlıklı olmayan kanallardan bu bilgileri almalarına yol açar. Ya arkadaşlarından ya da bulabildikleri yayınlardan bu bilgileri almaya çalışacaklardır ve bu kaynakların sağlıklı ve yeterli olamamasından ötürü eksik ve yanlış bilgilerle yetişeceklerdir, yaşıt grubunun, en önemli cinsel eğitimin kaynağı olduğu bildirilmektedir.

Çocuklarınızın  kızınızın veya oğlunuzun eyvah kızım/oğlum evliliğinde mutsuz dememeniz için ergenlik dönemindeki cinsel eğitimi gerekliliğiyle verip, yarına bilinçleri parlak mutlu, sevgili gençleri hazırlayınız!Hem sizler mutlu, hem de çocuklarınız özgüvenleriyle kimliklerini kazanmış,toplumda yerlerini almış olsunlar…
Gelişimin her dönemindeki evreyi sağlıkla yaşayabilmek dileğiyle…

A.Esra  OSKAY
ANKARA_DAL_YAYINLARI